Татарская трибуна » Архив » Яңавыл татарлары (икенче бүлек)

Татарская трибуна

Обзор татарских и на татарские темы ресурсов интернета и ваши комментарии на эту тему

Яңавыл татарлары (икенче бүлек)

Янаул-флагБилгеле ки, халыкның теле аның тарихына турыдан-туры бәйләнгән hәм милләтнең буларак оешу барышында үскән, камилләшкән. Димәк, халык тарихы- тел тарихы. Шуңа да, теге яки бу халыкның нинди этносларлардан торуын тел материалларына да нигезләнә, таяна.
Күк йөзен -тәңре hәм аның алласы -кояш, дип йөрткәннәр. Югары да кителгән мисалдагы илче сүзенә игьтибар итик. Мисал- «Бен тәңри элимкә элчиси эртим,«-„Мин тәңре биргән илемнең патшасы идем“ борынгы төрки рун язмасыннан. Ә үзләрен- кояш (алла)балалары-сөннәр дип йөрткәннәр.
Югарыда китерелгән мисалдагы илче сүзенә игьтибар итик. Илче- ил белән идарә итүче, хан мәгәнәсендә генә түгел, ә тәңре үзе җиргә җибәргән вәкил.
Яңавыл татарларының оешу тарихы гасырлар төпкелена башлана hәм тарихи- этнографик чыганакларны өйрәнү бу процессның бик тә катлаулы булуын ачты. Әмма бу хәл милләт буларак берләшүенә тыгыз бәйләнгән.
ЯнаулБия буе татарларының теле 4–5 гасырларда барлыкка килгән, яки сакифәй (скиф) hәм сары ана эт (сармат) чорына карый…
Археологлар фикеренчә, шул чорларда бирегә сөннәр- hүннәр- (гуннар) үтеп керәләр (кара- Генинг В.Ф. „Очерк этнических куль тур Прикамья в эпоху железа“. Серия гум. Нацк. -Вып. Казань,1959, 334 нче бит.)
Сорау туа- » Сөннәр кемнәр соң»
Ачыклап үтик. Борынгы бабаларыбыз кояшка табынганнар, аларның алласы- Таң , ә үзләрен тәңре баласы хун, гун,hүн, -сөн дип атаганнар. Борынгылар күк йөзен — тәңе hәм аның «алласын — кояш, дип кабул иткәннәр. Мисал-» Бен тәңри элимкә элчиси эртим,«- » Мин тәңре биргән илемнең патшамы идем» (борынгы төрки рун язмасыннан). Ә үзләрен- кояш (алла) балары- сөннәр дип игьтибар итик. Илче -ил белән идарә итүче, хан мәгәнәсендә генә түгел, ә тәңре үзе җиргә җибәргән вәкил.
Күренекле галим А. Н. Кононов та шул фикергә якын тора (кара-«Грамматика языка тюркских рунических памятников 7–9 вв». 1980, 150 нче бит.) Димәк, гүннәр-сөннәр моннан унөч гасыр элек ислам динен кабул итә башлыйлар. Ә гарәпләр исламның кануни китабы Көрьәнне тәңре диненә нигезләнеп, яки бабаларыбызның доньяны танып — белүләренә таянып язалар. Мисал, МӨХӘММӘТ ПӘЙГАМБӘР — РӘСҮЛ, АЛЛАH ИЛЧЕСЕ h.б.
Әмма донья тарихчылары бүгенге көнгә кадар гүн-сөннәрне этник берәмлек дип хаталаналар. Чынлыкта исә, сөн-гүн-hүн дини берәмлек (төшенчә) — кояшка табынучылар (солнцепоклонники) яссылыгында hәм ислам партиясенә кадәрге дини чор(эпоха) дип фикерләү дөрес булар.

Дәвамы бар…
http://nuretdin.ru

И еще на эту тему

Добавить комментарий


Цитировать выделенный текст

Designed by Azat Galiev aka AzatXaker 2017.